Archiwa kategorii: Prawo rodzinne

Dziedziczenie między byłymi małżonkami

Dziedziczenie między byłymi małżonkami|Blog Adwokat Weronika Piluchowska

jarmoluk / Pixabay

Dziedziczenie małżonka spadkodawcy

Zgodnie z art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego małżonek oraz dzieci spadkodawcy są powołani do spadku z ustawy w pierwszej kolejności. Małżonek oraz dzieci dziedziczą w częściach równych, jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Dziedziczenie między byłymi małżonkami

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że małżonek spadkodawcy zostanie powołany do spadku z ustawy, wyłącznie wówczas, gdy związek małżeński istnieje w chwili otwarcia spadku, tj. w chwili śmierci spadkodawcy.

Powołanie do spadku nie nastąpi zatem w przypadku prawomocnego orzeczenia rozwodu, separacji, unieważnienia małżeństwa lub ustalenia jego nieistnienia. Podkreślić przy tym należy, że separacja faktyczna, polegająca nawet na długotrwałym pozostawaniu przez małżonków w rozłączeniu, nie pozbawia małżonka statusu spadkobiercy ustawowego.

Z uwagi na fakt, że orzeczenia o unieważnieniu oraz ustaleniu nieistnienia małżeństwa wywierają skutek wsteczny od chwili zawarcia małżeństwa, w takim przypadku wyłączenie małżonka od dziedziczenia ustawowego następuje niezależnie od tego, czy prawomocne orzeczenie w ww. zakresie zostało wydane przed śmiercią spadkodawcy, czy też po jego śmierci.

Inaczej jest w przypadku orzeczenia o rozwodzie lub separacji. Dla skutecznego wyłączenia małżonka od dziedziczenia ustawowego konieczne jest, aby uprawomocnienie się orzeczenia o rozwodzie lub separacji nastąpiło przed śmiercią spadkodawcy. Jeżeli zatem wydanie prawomocnego orzeczenia o rozwodzie lub separacji nastąpi dopiero po otwarciu spadku, małżonek zostanie powołany do dziedziczenia po zmarłym, zgodnie z art. 931 Kodeksu cywilnego.

Wyjątek od powyższej zasady przewiduje art. 940 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione (zasadność żądania orzeczenia rozwodu lub separacji z winy małżonka musi istnieć w chwili otwarcia spadku).

Wyłączenie małżonka od dziedziczenia następuje na mocy orzeczenia sądu. Z przedmiotowym powództwem może wystąpić każdy z pozostałych spadkobierców ustawowych powołanych do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem.

Termin do wytoczenia powództwa wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, tj. o śmierci spadkodawcy, nie więcej jednak niż jeden rok od otwarcia spadku.

Uwzględnienie ww. powództwa skutkuje wyłączeniem małżonka spadkodawcy od dziedziczenia ustawowego, tak jakby nie dożył on otwarcia spadku. W konsekwencji małżonek ten jest pozbawiony również prawa do zachowku. Nie traci natomiast statusu spadkobiercy testamentowego, zapisobiercy lub beneficjenta polecenia.

FacebookTwitterGoogle+LinkedInPodziel się

Opieka naprzemienna

Opieka naprzemienna | Blog Adwokat Weronika Piluchowska

Źródło zdjęcia: CJS*64 A man with a camera / Foter / CC BY-ND

Na czym polega opieka naprzemienna ?

System opieki naprzemiennej zakłada, że dziecko pozostaje pod opieką każdego z rodziców w równym wymiarze, co w praktyce oznacza, że dziecko ma dwa równoległe domy i dwa środowiska wychowawcze. Instytucja opieki naprzemiennej nie została uregulowana w polskich przepisach prawnych, niemniej jednak przyjęcie takiego rozwiązania jest możliwe poprzez zaakceptowanie przez sąd porozumienia zawartego między rozwodzącymi się rodzicami, zwanego w praktyce planem lub porozumieniem wychowawczym. Zgodnie z art. 58 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd uwzględnia porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka i zasadnym jest oczekiwanie, że rodzice będą współdziałać w sprawach dziecka. Czytaj dalej

Wysłuchanie dziecka w postępowaniu o rozwód

Wysłuchanie dziecka w postępowaniu o rozwód |Blog Adwokat Weronika Piluchowska

Źródło zdjęcia: Clériston Martinelo / Foter / CC BY

Obowiązek wysłuchania dziecka

Jak wskazywałam w moich poprzednich wpisach (tu i tu), sąd, wydając wyrok rozwodowy rozstrzyga nie tylko o rozwiązaniu małżeństwa stron, ale również reguluje kwestie bezpośrednio związane z osobą dziecka. Sąd orzeka bowiem o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem małżonków, o tym z którym z rodziców dziecko zamieszka po rozwodzie, który z rodziców będzie pełnił rolę opiekuna pierwszoplanowego oraz w jaki sposób będą realizowane kontakty rodziców z dzieckiem. Mając na względzie powyższe, kierując się zasadą „nic o nas bez nas”, w postępowaniu o rozwód, prawo do wyrażenia swojego zdania powinny mieć nie tylko strony, ale i ich małoletnie dzieci, jeżeli tylko są zdolne do formułowania i komunikowania życzeń w ww. zakresie.

Czytaj dalej

Podział majątku wspólnego między małżonkami

Podział majątku wspólnego między małżonkami |Blog Adwokat Weronika Piluchowska

Źródło zdjęcia: Dean Hochman / Foter / CC BY

Wspólność ustawowa między małżonkami

Z chwilą zawarcia małżeństwa, z mocy ustawy, między małżonkami powstaje ustrój ustawowej wspólności majątkowej. Ma ona charakter wspólności łącznej, co oznacza, że wszelkie składniki majątku wspólnego, przysługują małżonkom niepodzielnie.

W art. 35 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ustawodawca wprowadził zakaz dokonywania podziału majątku między małżonkami w czasie trwania wspólności ustawowej. Zakaz ten dotyczy zarówno umownego, jak sądowego podziału majątku. Czytaj dalej

Alimenty między byłymi małżonkami

Alimenty między byłymi małżonkami | Blog Adwokat Weronika Piluchowska

Źródło zdjęcia: Moyan_Brenn / Foter / CC BY

Alimenty dla byłego małżonka

Prowadząc sprawy rozwodowe często spotykam się z pytaniem o możliwość dochodzenia alimentów między małżonkami po orzeczeniu rozwodu. Klienci mają wątpliwości, czy i jaki wpływ na ewentualne późniejsze istnienie obowiązku alimentacyjnego, ma ustalenie w wyroku rozwodowym winy za rozkład pożycia jednego lub obojga małżonków.

O możliwości dochodzenia między małżonkami quasi alimentacyjnych świadczeń na zaspokojenie potrzeb rodziny w czasie trwania małżeństwa pisałam tu i tu na moim blogu. W niniejszym wpisie skupię się na zagadnieniu obowiązków alimentacyjnych między rozwiedzionymi małżonkami.

Czytaj dalej

„Alimenty” między małżonkami w czasie trwania małżeństwa cz. 2, czyli nakaz wypłacania wynagrodzenia za pracę przypadającego jednemu małżonkowi do rąk drugiego małżonka

Zasady dochodzenia roszczeń o zaspokojenie potrzeb rodziny na podstawie art. 27 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej zwany również: kro) opisałam we artykule  „Alimenty” między małżonkami w czasie trwania małżeństwa cz. 1, czyli powództwo o zaspokojenie potrzeb rodziny. Zgodnie z obietnicą, przedmiotem niniejszego wpisu będzie omówienie drugiego trybu dochodzenia między małżonkami świadczeń na zaspokojenie potrzeb rodziny (w tym także potrzeb drugiego małżonka) w czasie trwania małżeństwa.

Tryb ten przewiduje art. 28 § 1 kro, zgodnie z którym, jeżeli jeden z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu nie spełnia ciążącego na nim obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, sąd może nakazać, ażeby wynagrodzenie za pracę albo inne należności przypadające temu małżonkowi były w całości lub w części wypłacane do rąk drugiego małżonka.

Czytaj dalej

„Alimenty” między małżonkami w czasie trwania małżeństwa cz. 1, czyli powództwo o zaspokojenie potrzeb rodziny

Alimenty dla małżonka w czasie trwania małżeństwa

Często spotykam się z pytaniem o możliwość dochodzenia alimentów między małżonkami w czasie trwania małżeństwa.

Zgodnie z art. 444 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeksu postępowania cywilnego, dochodzenie alimentów między małżonkami jest możliwe na wypadek orzeczenia rozwodu lub separacji.

Ustawodawca przewidział jednak możliwość dochodzenia między małżonkami, w czasie trwania małżeństwa, roszczeń o charakterze podobnym do alimentów, tj. roszczeń o zaspokojenie potrzeb rodziny, w tym także potrzeb drugiego małżonka.

Czytaj dalej

Ile kosztuje rozwód?

Jakie są koszty rozwodu? |Blog Adwokat Weronika Piluchowska

Źródło zdjęcia: haydnseek / Foter / CC BY-ND

Koszty rozwodu w aspekcie kosztów sądowych

O tym ile trwa sprawa o rozwód pisałam w artykule Rozwód – czas trwania sprawy rozwodowej.  W niniejszym wpisie skupię się na zagadnieniu kosztów postępowania rozwodowego.

1. Opłata od pozwu o rozwód

Strona inicjująca postępowanie rozwodowe jest zobowiązana uiścić opłatę sądową od pozwu. Opłata ma charakter stały i wynosi 600 złotych.

Jeżeli strony złożą zgodny wniosek o orzeczenie rozwodu bez orzekania o winie, po uprawomocnieniu wyroku Sąd zwróci stronie wnoszącej pozew połowę uiszczonej opłaty.

Czytaj dalej

Czas trwania postępowania rozwodowego

Czas trwania rozwodu | Blog Adwokat Weronika Piluchowska

Źródło zdjęcia: „Ghazaleh GHAZANFARI” / Foter / CC BY-ND

Ile trwa sprawa o rozwód?

Czas trwania postępowania rozwodowego zależy w dużej mierze od poziomu konfliktu istniejącego między małżonkami. Uzyskanie szybkiego rozwodu jest co do zasady możliwe wówczas, gdy strony są zgodne co do tego, że chcą się rozwieść i to bez orzekania o winie któregokolwiek z małżonków za rozkład pożycia. Jeżeli zatem małżonkowie dojdą do porozumienia w ww. zakresie, rozwód może (choć nie musi) zostać orzeczony nawet na pierwszej lub drugiej rozprawie.

Czytaj dalej

Rozdzielność majątkowa w czasie trwania małżeństwa

Rozdzielność majątkowa między małżonkami

Z chwilą zawarcia małżeństwa, z mocy ustawy między małżonkami powstaje wspólność majątkowa. Oczywiście małżonkowie mogą w drodze umowy dokonać wyboru innego ustroju majątkowego, w tym ustroju rozdzielności majątkowej. Wymaga to jednak istnienia po stronie obojga małżonków woli zawarcia takiej umowy. Czy zatem brak porozumienia małżonków w ww. zakresie wyklucza możliwość ustanowienia rozdzielności majątkowej w czasie trwania małżeństwa? Odpowiedź brzmi: nie.

Czytaj dalej